Verenig jouw buurt rond gedeelde dromen

Wijkmunt

Sander Van Parijs

16 Sep 2019

Gemeenschapsmunten zijn dan wel uniek, we kunnen toch enkele basismodellen onderscheiden. We stellen deze modellen in deze reeks heel gestandaardiseerd voor. In de realiteit komt elk model met zijn eigen lokale variaties en speciale kenmerken. In dit artikel lichten we de wijkmunt uit.

Lees ook: zorgmunt, beleidsmunt, stads- of dorpsmunt, transitiemunt, circulaire munt.

Lokale besturen belonen met wijkmunten het engagement van actoren voor hun buurt en leefomgeving. Ze werken hiervoor samen met enkele buurtpartners, zoals de lokale handel en het verenigingsleven.

Wijkgericht werken, de opwaardering van buurten, stadsvernieuwingstrajecten,… het zijn allemaal processen waarin participatie, cocreatie, sociale cohesie en leefbaarheid centraal staan. Stuk voor stuk heel mooie woorden, maar hoe maak je ze in de praktijk waar? De diversiteit van een wijk vormt vaak een rijkdom, maar enkel wanneer je mensen en organisaties, hun capaciteiten en wensen, met elkaar kan verbinden. Een wijkmunt komt dan in de picture!

circulatie model buurtmunt

Voorbeeld circulatiemodel van een wijkmunt.

Hoe gaat het in zijn werk?

De wijkmunt wordt gedekt in euro’s, de lokale overheid staat hiervoor garant met een welbepaald budget. Elke wijkmunt is één euro waard bij de deelnemende handelaars en organisaties. Zij kunnen deze terug naar euro’s omruilen. Een lokale beheerder, bijvoorbeeld een buurthuis, staat in voor de praktische kant van de zaak. Zoals het in omloop brengen van munten, het met elkaar in contact brengen van deelnemers (‘matchmaking’), het omruilen van speciale voordelen, en het omwisselen van wijkmunten en euro’s.

De organisatie geeft wijkmunten uit aan burgers die zich vrijwillig inzetten voor de wijk. Zo ontvangt Samuel munten voor het geven van basketbaltraining op de buurtpleintjes. Jef en Marie koken voor enkele plaatselijke gelegenheden. Zij ruilen hun munten bij het buurthuis om voor een voordeel, bijvoorbeeld een cinematicket. Samuel schenkt munten aan wijkconciërge Carlos die de brievenbus komt legen en de plantjes water geven wanneer hij op vakantie is. Carlos koopt met zijn munten groenten bij de buurtkruidenier. Deze laatste kan ze terug omruilen voor euro’s bij het buurthuis.

De wijkmunt is een middel om leefbare en zorgzame buurten te ontwikkelen. Burgers zorgen voor elkaar, voor de buurt en het milieu. Tegelijkertijd worden burgers en lokale handelaren op elkaar en hun buurt betrokken. Het welbevinden van de buurt wordt een gedeeld goed. Belangrijk hierbij is dat de lokale beheerder van de wijkmunt – in samenspraak met het lokaal bestuur dat waakt over het algemeen belang – het eurobudget en de regels bepaalt waaraan men de wijkmunt al dan niet kan uitgeven.

De Torekes uit de Genste wijk Rabot zijn een klassiek en internationaal bekend voorbeeld van een goedwerkende wijkmunt. De resultaten onderstrepen dit ook. Zo steeg de vrijwillige inzet van haar deelnemers voor de buurt de laatste jaren naar zo’n 9.600 tot 10.500 uren per jaar. Uitgedrukt in voltijdse equivalenten komt dat neer op 5,5 tot 6 VTE aan vrijwillige inzet. De stad Gent zet hier reeds 10 jaar met plezier een investering van 20.000 euro per jaar tegenover om de deelnemers te belonen.

Kom meer over de verschillende gemeenschapsmunten te weten op onze opleidingsdag "gemeenschapsmunten voor beginners" of lees onze brochure.