Inspiratie voor lokale economische veerkracht in en voorbij coronatijden - deel 1: BerkShares

09 Apr 2020

Wereldwijd zijn er vele inspirerende initiatieven te vinden waarbij een flinke dosis ondernemerschap en creativiteit een lokale economie veerkrachtig maakt. Vaak zit ook een eigen gemeenschapsmunt in de gereedschapskist.

In deze barre coronatijden delen we graag met jullie een prachtig verhaal van over de oceaan. De BerkShares Local Currency begon in de jaren ‘80 met een lokaal restaurantje in nood... en is nu een volwaardige gemeenschapsmunt.

In Community We Trust

Vertaling door Stevie Van Vooren. Naar een samenvatting van een tekst door Susan Witt en Robert Swann (Schumacher Center for a New Economics), de originele tekst kan je hier vinden.

Frank Tortoriello was de eigenaar van een populair restaurantje op Main Street in Great Barrington. Toen zijn huurovereenkomst niet verlengd werd en de bank hem geen lening wou geven om zijn nieuwe locatie te renoveren, richtte Frank zich tot de organisatie SHARE (Self-Help Association for a Regional Economy).

SHARE stelde Frank voor om Deli Dollars uit te brengen als een zelffinancieringstechniek. De biljetten konden gekocht worden gedurende een maand en later ingeruild worden nadat de Deli verhuisd was. De biljetten werden in 1989 uitgebracht en op de biljetten stond vermeld dat “de biljetten in te ruilen waren voor maaltijden tot een waarde van 10 dollar”. Het restaurant kon natuurlijk niet al deze biljetten inruilen vlak na hun heropening, dus SHARE adviseerde Frank om de terugbetaling uit te stellen door op elk biljet een “geldig vanaf” datum te plaatsen. Om vervalsingen tegen te gaan, signeerde Frank elk biljet persoonlijk.

Origineel ontwerp van de eerste Deli Dollars in 1989.

SHARE raadde aan dat elk biljet zou verkocht worden voor 10 dollar, maar Frank dacht dat dit te veel voordeel gaf aan zijn restaurant. Met zijn klanten in het achterhoofd verkocht Frank de tiendollarbiljetten aan 8 dollar per stuk. Hiermee kon hij in een maand tijd 5000 dollar ophalen. Niet alleen vaste klanten kochten deze biljetten, maar ook werkgevers kochten het voor hun werknemers alsook ouders voor hun kinderen. Frank betaalde zijn lening terug, niet met geld, maar met broodjes.

Jennifer Tawczynski werkte in het restaurantje op Main Street. Ze stelde Franks idee voor aan haar ouders, Dan en Martha Tawczynski, die de eigenaars waren van Taft Farm, een van de twee grote boerderijen in die tijd. De Tawczynskis kwamen naar SHARE met het idee om “greenbacks” uit te vaardigen. Ze wilden deze greenbacks gebruiken om de kosten te betalen om hun serres warm te houden tijdens de winter. Klanten konden deze biljetten kopen in de late herfst om ze dan in de lente en zomer in te wisselen voor groenten.

Rond diezelfde tijd werd een andere boerderij, de Corn Crib, beschadigd door een brand. De klanten van de Corn Crib kwamen naar SHARE met het idee om biljetten uit te brengen om de eigenaars van de boerderij, Don en Ruth Ziegler, te helpen om de schade van de brand te betalen. SHARE stelde voor dat de twee boerderijen samen een Berkshire Farm Preserve Note uitbrachten.

De Berkshire Farm Preserve Notes werden uitgebracht in 1991.

De biljetten werden uitgebracht in 1991 en vermeldden “In Farms We Trust.” De tiendollarbiljetten werden voor negen dollar verkocht, waardoor de kopers automatisch een korting kregen. De Massachusetts Commissioner of Agriculture kwam van Boston om het eerste biljet te kopen en vijf nationale tv-zenders brachten een reportage over het project. Het Berkshire Women with Infants and Children (WIC) initiatief kocht Berkshire Farm Preserve Notes om aan families in nood te geven. Het Berkshire WIC initiatief wist ook dat deze biljetten niet alleen lokale boeren steunde, maar ook lokale families.

De biljetten konden op beide boerderijen gekocht worden en konden ook bij beide boerderijen ingewisseld worden. De boerderijen kregen een inkomen tussen de $3000 en $5000 per boerderij per jaar van de verkoop van de biljetten. De boeren ontdekten ook dat de biljetten een reeks trouwe klanten aantrok, die liever van ver kwamen voor lokale producten dan de groenten uit de supermarktketens te kopen.

Deli Dollars startte als een klantenbeweging in de Berkshires. De Berkshire Farm Preserve Notes, Monterey General Store Notes, and Kintaro Notes die hieruit voortkwamen gaven de inwoners van Berkshire een manier om te kiezen voor kleine onafhankelijke ondernemingen die de lokale economie meer zelfvoorzienend maakten.

Noot: intussen is het project gegroeid tot de gemeenschapsmunt Berkshares waaraan 400 ondernemers en handelszaken uit de lokale community deelnemen. De biljetten zijn inwisselbaar voor dollars bij 14 kantoren van 4 lokale banken.