Een geslaagde ontmoetingsnamiddag

Muntuit te gast bij de Torekes

Sander Van Parijs

10 Dec 2018

Elk jaar brengt Muntuit de verschillende praktijkmunters en hun medestanders op een ontmoetingsnamiddag samen. Op deze namiddag delen de verschillende praktijken hun ervaringen met elkaar, zowel over de opportuniteiten als over de uitdagingen wordt er gesproken. Zo krijgt iedereen een beter zicht op waar de ander mee bezig is en hoe men elkaar kan ondersteunen.

Dit jaar waren we te gast bij Samenlevingsopbouw in de Rabotwijk te Gent. Deze buurt is de bakermat van de Torekes, een pioniersproject op het vlak van gemeenschapsmunten in Vlaanderen en ver daarbuiten.

In het programma zoeken we naar een goed evenwicht tussen informeren, netwerken en een praktijkbezoek. Het informeren werd dit jaar door Jutta Sintobin van Muntuit en Tom Dutry van Samenlevingsopbouw Gent verzorgd:

  • Jutta sprak over de TalentO, hoe het project tot stand kwam en waar het nu staat. Ze gaf mee dat vooral het uitbouwen van een aanlokkelijk verzilveraanbod en de communicatie naar de specifieke doelgroepen twee uitdagingen in het project vormen. Ook het vormen van een partnerschap rond het project kost tijd. Een analyse die herkenbaar was voor velen. Aan de andere kant heeft men intussen een sterk netwerk van organisaties opgebouwd. Bovendien reageren de deelnemers enthousiast op het project. Dat biedt veel perspectief naar de toekomst toe.
  • Tom lichtte toe waar de Torekes na 8 jaar staan. De wijkmunt functioneert zeer zeker als een katalysator voor de inzet van kwetsbare bewoners op gedeelde plekken in de buurt. Wat resulteerde in de empowerment van diverse mensen en het vergroten van de solidariteit binnen de gemeenschap. Opvallend is ook het feit dat organisaties en stadsdiensten door het project worden uitgedaagd om het buurtbeheer en de cocreatie van en met bewoners ter harte te nemen. In de toekomst wil men de Torekes heroriënteren van “leefbaarheid” richting “arbeid”. De aanleiding van die koerswijziging zijn de suggesties en vragen rond arbeid die de gebruikers van de Torekes zelf naar voren brengen.

Tijdens de “open space” sneden de deelnemers zelf nog drie interessante topics aan drie verschillende tafels aan:

1. Digitale munten: wat zijn de minimale vereisten?

Rond deze tafel verzamelden enkele deelnemers met een bijzondere interesse in ICT en service design zich. Een greep uit hun conclusies: een digitaal platform moet op maat van vier verschillende gebruikersgroepen gemaakt worden (de muntbeheerder, de beloonpartner, de verzilverpartner en de deelnemer). Voor de deelnemer is het belangrijk dat de interface heel herkenbaar is, deze moet de identiteit van de munt uitstralen. Voor de verzilverpartner (handelaar) is dan weer de hardware cruciaal: het is te vermijden dat ze “iets nieuws of extra” dienen aan te kopen of te bedienen. Ook de integratie met hun respectievelijke boekhoudpakket is een must. Een betaalkaart als instrument blijft aan te raden zolang niet iedereen over een smartphone beschikt. De tafel vraagt zich tot slot af in welke mate meesurfen op de blockchainhype in de praktijk veel meerwaarde biedt.

2. Gent gaat voor een stadsmunt

De recente berichten over het Gentse bestuursakkoord vormden de trigger voor het gesprek aan deze tafel. Men sprak over de noodzaak om de stad zelf (met haar producten en diensten, inkomsten en uitgaven) als driver voor zo’n stadsmunt te gebruiken. Hoe kan het idee aansluiten bij de betrokken schepenen en hun prioriteiten? Kunnen we burgers bijvoorbeeld motiveren om auto’s buiten de stad te parkeren of om de stad te verfraaien? Wat met de wijkmunten en hun gemeenschapsvorming? Hoe worden deze binnen het idee geïntegreerd? Tot slot ontspon zich een gesprek over de onderliggende waarde van de munt. Moet dit een harde dekking met euro’s zijn of volstaat een interessante korf van producten en diensten? Boeiende stof tot nadenken…

3. Vrijwilligerswerk en arbeid

De deelnemers aan de derde tafel discussieerden over de waardering van vrijwilligers met een gemeenschapsmunt. Een klassieke stellingname m.b.t. gemeenschapsmunten gaat over de wens dat vrijwilligerswerk al dan niet ideaal “om niet” is. Tegelijkertijd stipt men aan dat het in sommige gevallen noodzakelijk is om vrijwilligers te waarderen/belonen (bijvoorbeeld sportclubs vinden nog maar weinig onbetaalde “vrijwilligers”). Hoe kunnen we dit aanpakken? Om uit het “verlonen” van de vrijwillige inzet te blijven is het belangrijk dat je blijft zoeken naar verschillende vormen van waardering en dat de financiële beloning symbolisch blijft. De grote uitdaging ziet de tafel in de diversiteit van de waardering: bijvoorbeeld wanneer in één organisatie verschillende vormen worden toegepast. Ook het stimuleren van solidariteit is belangrijk. Een mogelijke oplossing lijkt het opnieuw installeren van het idee wederkerigheid binnen de gemeenschap (zie ook blog Geert Sturtewagen). Wederkerigheid is werkbaar in niet al te grote gemeenschappen (500 deelnemers?). Het werkt verbindend en empowerend. Vertaald naar de Torekes zou een handelaar die een klant heeft die met Torekes betaalt, kunnen waarderen met een extra korting om dit aspect in de verf te zetten.

We sloten deze boeiende dag af met een wandeling langs verschillende plekken in de wijk. Symbolische plaatsen voor het Torekes-project zoals de Samentuin, sociale kruidenier, enkele handelaren, de Site, Rabot op je bord, boerenhof. Nakaarten deden we met een drankje in de hand bij het befaamde Eetcafé Toreke. We brachten er een toost uit op een geslaagde dag, dat er nog vele mogen volgen! Proost!