Geef de circulaire economie een financiële hefboom

Circulaire munt

Sander Van Parijs

27 Aug 2019

Gemeenschapsmunten zijn dan wel uniek, we kunnen toch enkele basismodellen onderscheiden. We stellen deze modellen in deze reeks heel gestandaardiseerd voor. In de realiteit komt elk model met zijn eigen lokale variaties en speciale kenmerken. In dit artikel lichten we de circulaire munt uit.

Lees ook: wijkmunt, zorgmunt, beleidsmunt, stads- of dorpsmunt, transitiemunt.

Verschillende regionale producenten verenigingen zich in een breder netwerk om de circulaire economie te promoten. Samen geven ze een circulaire munt uit die door hun eigen productiecapaciteit gedekt wordt. De munt herwaardeert resources die in de gewone economie niet langer als waardevol beschouwd worden.

Een belangrijke uitdaging voor de circulaire economie is het waarderen van zogenaamde afval- en reststromen. Deze hebben binnen de klassieke economie geen waarde of worden begrepen als een kost. Hoe kunnen we dan het herstellen, hergebruiken, het delen en upgraden van materialen en producten ondersteunen? Als de euro het niet doet, komt de introductie van een circulaire munt in aanmerking!

circulatiemodel circulaire munt

Voorbeeld circulatiemodel van een circulaire munt.

Hoe gaat het in zijn werk?

De circulaire munt wordt gedekt door de productiecapaciteit van haar deelnemende ondernemingen. De basis vormt een wederzijds kredietsysteem. De rekeneenheid is de euro, maar de munt kan nooit naar euro’s omgewisseld worden.

Producenten brengen de munt zelf in omloop als een openstaande schuld aan het netwerk.

Een champignonkwekerij geeft bijvoorbeeld munten uit in ruil voor het inzamelen van koffiegruis. Op basis van dat restproduct kweekt de producent paddenstoelen. De champignonkwekerij staat garant voor de waarde van de munt door deze te aanvaarden in ruil voor haar product: paddenstoelen. Zo kunnen andere mensen in het netwerk met de munt champignons kopen.

De circulaire munt kan je in die zin vergelijken met een uitgestelde betaling. Uiteraard maakt het netwerk hierover goede afspraken. Een bedrijf kan bijvoorbeeld nooit meer dan een bepaalde fractie van zijn eigen omzet aan munten in circulatie brengen en moet zijn uitstaande schulden in de munt altijd als betaling aanvaarden.

De sterkte van de munt komt helemaal tot zijn recht wanneer verschillende partijen aan elkaar gelinkt worden. Een aandeelhouder van de energiecoöperatie ontvangt bijvoorbeeld zijn dividend in de munt, schaft er vervolgens paddenstoelen mee aan, de kwekerij huurt een fietskoerier in die de champignons aan huis levert. De koerierdienst keert een bonus in lokale munten uit aan haar personeel of gaat ermee naar de koffiezaak, die er zijn energiefactuur bij de coöperatie mee betaald, enzovoort. Hoe meer cirkels doorheen het netwerk gemaakt worden, des te slagkrachtiger wordt de munt.

De circulaire munt zoals hier beschreven begeeft zich op een heel innovatief terrein. Er zijn nog geen internationale basisvoorbeelden bekend, al komt United Economy uit Nederland in de buurt. Ook B2B-netwerken zoals WIR en Sardex.net werken als een wederzijds kredietsysteem.

Kom meer over de verschillende gemeenschapsmunten te weten op onze opleidingsdag "gemeenschapsmunten voor beginners" of lees onze brochure.

Coverbeeld: Pad en Stoel