Ondersteun jouw beleid met een positief verhaal

Beleidsmunt

Sander Van Parijs

11 Sep 2019

Gemeenschapsmunten zijn dan wel uniek, we kunnen toch enkele basismodellen onderscheiden. We stellen deze modellen in deze reeks heel gestandaardiseerd voor. In de realiteit komt elk model met zijn eigen lokale variaties en speciale kenmerken. In dit artikel lichten we de beleidsmunt uit.

Lees ook: wijkmunt, zorgmunt, stads- of dorpsmunt, transitiemunt, circulaire munt.

Een publiek bestuur geeft beleidsmunten uit om positief gedrag in functie van concrete beleidsdoelen te promoten. Bijvoorbeeld acties die de sociale cohesie bevorderen, de ecologische voetafdruk verkleinen, het verenigingsleven steunen, enzovoort.

Lees de meerjarenplannen en bestuursakkoorden van verschillende overheden er op na. Ze staan vol van ambities en indicatoren over wat ze meer en minder willen. We willen meer fietsers, we willen minder zwerfvuil, we willen meer lokale shoppers, enzovoort. Om die dromen waar te maken komt een beleidsmunt goed van pas!

circulatie model beleidsmunt

Voorbeeld circulatiemodel van een beleidsmunt.

Hoe gaat het in zijn werk?

Elke beleidsmunt die het publiek bestuur uitgeeft wordt door haar gedekt in euro’s.

Een publieke dienst of een partner van het lokale bestuur neemt de rol van uitgiftebank op zich. Deze beheert het aantal munten en de euro’s die hier tegenover staan. De lokale overheid bepaalt op basis van haar beleidsdoelen welke concrete acties en activiteiten ze een duwtje in de rug wil geven (cf. ‘nudging’). Irma krijgt bijvoorbeeld lokale munten omdat ze meewerkt aan een netheidsactie. Deze munten verzilvert ze bij de lokale bakkerij. De bakker ruilt de munten bij de uitgiftebank weer om naar euro’s. Andere mogelijke beloonacties zijn het wegbrengen van spullen naar de kringwinkel, het uitvoeren van vrijwilligerswerk in de bibliotheek, het beheren van een tijdelijke invulling, enzovoort. Deelnemers kunnen hun munten ook verzilveren voor (semi-)publieke diensten en producten zoals Gft-containers, zwembeurten, et cetera.

De impact van een beleidsmunt wordt in de eerste plaats gemeten aan de hand van de realisatie van beloonacties en –activiteiten. Het is de bedoeling om burgers op een positieve manier te sensibiliseren op het vlak van ecologisch en sociaal gedrag. Door de lokale handel mee in de cirkel op te nemen slaat het bestuur twee vliegen in één klap. De gemeenschapsmunt krijgt ook een centrumversterkende werking.

De LimbU is een voorbeeld van zo’n beleidsmunt. Limburgse gemeenten kunnen op dit provinciale initiatief vrij gemakkelijk instappen. Door één platform te delen kunnen ze de kosten voor de gemeenten laag houden. Een ander, eenvoudiger voorbeeld, zijn de fietsdukaten uit Bonheiden. Dat project demonstreert het enorme potentieel van een beleidsmunt. Het fietsgebruik onder de schoolgaande jeugd steeg er immers van 12 naar 62 percent op minder dan een jaar tijd.

Kom meer over de verschillende gemeenschapsmunten te weten op onze opleidingsdag "gemeenschapsmunten voor beginners" of lees onze brochure.