Start je eigen munt in 6 stappen

Sander Van Parijs

07 Jul 2017

Een eigen munt starten is een ambitieuze onderneming die je best niet zonder een stevig draagvlak opzet. Eerst zal je samen met je omgeving moeten afvragen welke grote verandering je wil realiseren, en of een munt daarvoor het geschikte instrument is.

Haal alvast inspiratie uit onderstaand stappenschema, gebaseerd op de gids "Maak je buurt uitmuntend".

Muntuit helpt met plezier bij elk van deze stappen.

Stap 1 Organiseer een open bijeenkomst

Met een open bijeenkomst over (gemeenschaps)geld kan je de lokale temperatuur al eens peilen. Je komt te weten wie de geïnteresseerde mensen in jouw omgeving zijn en welke interessante kruisbestuivingen mogelijk zijn. Denk alvast na over wie je graag betrokken ziet op je project. Zorg dat je hen zeker uitnodigt en op de hoogte houdt.

Ideeën:

  • Nodig een enthousiaste spreker uit. Bijvoorbeeld iemand met een inspirerend praktijkvoorbeeld.
  • Toon een prikkelende documentaire zoals “Change Makers” (Bangla-Pesa), “Demain” (WIR, Transition Pounds), “Insite/Outsite” (Torekes),…
  • Organiseer een vorming via spel

Stap 2 Identificeer en enthousiasmeer belanghebbenden

Beeld Handboek Gemeenschapsmunten

Beeld "cocreatieve samenleving" uit het Handboek Gemeenschapsmunten

Verken noden, dromen en capaciteiten in je omgeving. Ga praten met verschillende potentiële belanghebbenden. We denken aan energieke burgers, organisaties en handelaars. Vergeet ook de lokale overheid of het plaatselijke bankkantoor niet als mogelijke partner te betrekken. Ze verhogen vaak de geloofwaardigheid van een lokale munt en kunnen helpen met de financiering van de opstart. Test op diverse fora of er draagvlak voor de munt is. Schakel ook bestaande netwerken in.

Ga van start met een kernploeg van ‘early believers’.

  • Schets het globale idee
  • Werk de doelen en doelgroepen uit
  • Communiceer transparant naar de buitenwereld
  • Blijf openstaan voor nieuwkomers en verse ideeën

Stap 3 Bepaal doelen en gewenste lange-termijn impact

Organiseer met de kernploeg publieke co-creatieve workshops. Scherp aan de hand hiervan de doelstellingen van het project aan: welke grote verandering willen jullie realiseren? Werk op basis van de resultaten een “Theory of Change” uit. Deze bepaalt de gewenste impact van de munt op lange termijn.

Door vroeg over je impactmodel na te denken, kan je de resultaten van je munt later beter meten, begrijpen en evalueren.

Muntuit heeft hiervoor verschillende workshopmodules uitgewerkt.

Stap 4 Kies en ontwerp je model op maat

Beeld Handboek Gemeenschapsmunten

Beeld "mixmodel" uit het Handboek Gemeenschapsmunten

Neem hiervoor je tijd en informeer je goed. Dit is een uitermate strategische keuze. Met je muntmodel positioneer je jouw munt binnen het huidige geld- en waarderingssysteem. De spelregels bepalen wie bij je project betrokken zal zijn, hoe acties, goederen en diensten gewaardeerd worden, en voor welke doelen je munt kan dienen. Bovendien heeft deze keuze juridische en fiscale gevolgen.

Haast een direct gevolg van je muntmodel is de wettelijke structuur waarbinnen je deze gaat organiseren.

Stap 5 Experimenteer en leer

Stel een implementatieplan op om het gekozen muntmodel concreet uit te werken. Denk hierbij aan:

  • Werving en communicatie
  • Monitoring
  • Juridische omkadering
  • Financiering
  • ICT-toepassing

Toets het plan op haar haalbaarheid bij experts en de beoogde deelnemers.

Neem een eerste duik: je brengt een pilootversie van de munt in de praktijk.

Begin vastberaden maar voorzichtig. Zorg voor een startbudget door middel van een giftencampagne, een crowdfunding of door kleinschalige projectsubsidies in te dienen. Verzorg de communicatie: let het waarom, hoe en wat van je munt uit. Temper te hoge verwachtingen. Start van bij het begin de monitoring op. Zoek naar knelpunten en mogelijkheden tot verbetering. Stuur onmiddellijk bij.

Evalueer grondig de resultaten van je pilootproject. Stroken deze met de doelen die vooropgesteld waren? Beslis over welk vervolg aan de munt wordt gegeven.

Stap 6 Verduurzaam jouw munt

Als uit het experiment blijkt dat de munt veel potentieel heeft, dan is het tijd om jouw initiatief te verduurzamen.

Een eerste stap is het wegwerken van de kinderziektes, rekening houdende met de evaluatieresultaten. Je kunt je munt ook grondiger innoveren door een nieuwe doelgroep aan te boren, andere doelstellingen na te streven, nieuwe technologie in te schakelen enzovoort. Een piloot vindt meestal op relatief kleine schaal plaats. Nu is meestal het moment aangebroken om de bestaande processen te versnellen en intensiever te maken. Je kan mikken op een groter geografisch gebied of op een grotere groep deelnemers.

De ervaring leert ons dat het belangrijk is dat een trekker de munt blijvend faciliteert en coördineert. Zeker wanneer je munt de matching tussen maatschappelijke kwetsbare personen beoogt is een betaalde kracht geen overdreven luxe.

Tot slot: vergeet niet de impact van je munt blijvend te meten en je model bij te sturen.